ULUBIONY KIOSK - PRZEJRZYJ I ZAMÓW WERSJA MOBILNA

Warsztat / Teoria

Jak dbać o sprzęt podczas zimowych plenerów Maciej Zieliński

2015-02-02
0 komentarzy
164
Facebook Google Wykop Twitter Pinterest
Jak dbać o sprzęt podczas zimowych plenerów
fot. Marcin Dobas, Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 12 mm f/2, ustawienia: ISO 100; f/7,1; 0,6 s, 12 mm
Co wolno, a czego nie? O to, jak obchodzić się z aparatem w zimie, zapytaliśmy Marcina Dobasa - specjalistę od fotografii przyrodniczej

PROfil

fotograf Marcin Dobas

Marcin Dobas

Rocznik 82, mieszka w Warszawie. Z wykształcenia geolog, prywatnie ratownik GOPR i przewodnik w trampingowych biurach podróży. Specjalizuje się w fotografii podróżniczej, krajobrazowej, przyrodniczej oraz podwodnej. Od wielu lat współpracuje z polskimi i zagranicznymi wydawnictwami. Ma na koncie wiele nagród i wyróżnień w takich konkursach, jak European Wildlife Photographer of the Year, Asferico 2010, Grand Press Photo (2010, 2011), National Geographic WKF, Memorial Maria Luisa 2012.

Największym wrogiem zimą jest chyba niska temperatura. Czy to prawda, że nie powinniśmy fotografować na mrozie?

Faktycznie, jeśli zerkniemy do instrukcji obsługi, do działu poświęconego warunkom, w jakich można użytkować sprzęt, najprawdopodobniej ze zdziwieniem stwierdzimy, że zakres temperatury, przy jakiej możemy robić zdjęcia, zaczyna się od... 0°C. Nawet topowe aparaty - uszczelniane i chronione dziesiątkami uszczelek - teoretycznie przeznaczone są do pracy tylko w temperaturze dodatniej. Z kolei te, które przez producenta dopuszczone są do pracy zimą, to zdecydowana mniejszość. Oczywiście, to tylko teoria, bo jeśli wykorzystamy nasz aparat niezgodnie z instrukcją obsługi i zdecydujemy się na fotografowanie podczas mrozów, okaże się, że wszystko działa prawie jak należy. Prawie, bo na pewno mróz da o o sobie znać.

Elektronika nie lubi zimna – w czasach analogowych było prościej?

Wręcz przeciwnie. Zamrożony film stawał się kruchy, przez co łatwo było go uszkodzić, przewijając czy wyjmując go z aparatu. Dziś podstawowy problem to negatywny wpływ mrozu na żywotność akumulatorów. Zimą "na jednym akumulatorku" wykonamy dużo mniej zdjęć, niż latem czy jesienią. Aby zapobiec niemiłym niespodziankom, powinniśmy doładowywać baterie zawsze, gdy mamy na to szansę. Obecne ogniwa pozbawione są efektu pamięci i krótkie ładowanie nie stanowi dla nich problemu. Nawet jeśli planujemy wykonać tylko trochę zdjęć - warto posiadać kilka zapasowych akumulatorów - tak na wszelki wypadek. Osobiście zapasowe baterie trzymam w kieszeni blisko ciała, żeby w momencie wymiany do aparatu wkładać ciepłą baterię, z kolei zimną (wyjętą z urządzenia) wkładam do kieszeni. Gdy trochę się ogrzeje, znów będzie można wykrzesać z niej trochę energii. Jeśli zimą śpię pod namiotem – akumulatory na noc wkładam do śpiwora. Nie jest to może zbyt wygodne, ale zapewnia możliwość fotografowania.


Dolina górska Engadyna w Gryzonii na południu Szwajcarii, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 9-18 mm f/4–5,6, Ustawienia: ISO 200, f/9, 1/20 s, 18 mm
Dolina górska Engadyna w Gryzonii na południu Szwajcarii, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 9-18 mm f/4–5,6, Ustawienia: ISO 200, f/9, 1/20 s, 18 mm

Używasz bezlusterkowców Olympus OM-D. Ekran, wizjer, stabilizacja - mówiąc kolokwialnie - żrą dużo prądu. Wydajność baterii jest znacznie mniejsza, niż w lustrzankach. Jak sobie z tym radzisz? Torba pełna zapasowych akumulatorów?

Powszechny jest pogląd, że bezlusterkowce zużywają dużo prądu. Powszechny choćby ze względu na testy CIPA. Warto jednak zerknąć w wytyczne, w jaki sposób testy CIPA muszą być przeprowadzane i od razu zdamy sobie sprawę z faktu, że nijak nie przekłada się to na żywotność tych elementów podczas pracy w terenie. Faktem jest, że na jednej baterii bezlusterkowcem zdjęć zrobimy mniej niż lustrzanką. Jednak sama bateria do OM-D jest też znacząco mniejsza od baterii lustrzanki - myślę, że najsensowniejszym porównaniem byłby stosunek ilości zdjęć do wagi baterii.

Bardzo ważne jest, aby wchodząc do ciepłego pomieszczenia, aparat szczelnie zamknąć w torbie fotograficznej i pozwolić powietrzu wewnątrz torby ogrzewać się powoli

Jest jeszcze jedna rzecz, o której zapominamy podczas rozmów o konsumpcji energii. W czasach, gdy fotografowałem lustrzanką - po naciśnięciu spustu migawki, naciskałem przycisk play, aby wyświetlić zrobione zdjęcie i za pomocą histogramu ocenić, jak zostało naświetlone. Jest to bardzo przydatne, zwłaszcza gdy stosuję filtry i nie mam pewności co do tego, czy odpowiednio wykorzystałem jego możliwości. W bezlusterkowcu - informacje mam jeszcze przed naciśnięciem spustu. Odpada mi więc konieczność uruchamiania tylnego wyświetlacza po wykonaniu ujęcia.

Baterie to jedno, a jak na mrozie zachowuje się sam korpus?

Mróz sprawia, że tworzywa sztuczne stają się bardziej kruche i niezbyt delikatne obchodzenie się z aparatem, zwłaszcza plastikowym, czy upadek lub uderzenie może doprowadzić do uszkodzenia sprzętu. Ryzyko powstania wszelkich pęknięć i ukruszeń jest wtedy znacznie wyższe. Samo robienie zdjęć zimą nie jest niczym groźnym. Oczywiście, pewne rzeczy będą działały gorzej czy wolniej – jak choćby autofokus – jednak nie są to powody, dla których powinniśmy rezygnować z zimowego fotografowania.


Widok na Matterhorn, jeden z piękniejszych szczytów alpejskich, Szwajcaria, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 12–40 mm f/2,8 Ustawienia: ISO 200, f/6,3, 1/6 s, 34 mm
Widok na Matterhorn, jeden z piękniejszych szczytów alpejskich, Szwajcaria, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 12–40 mm f/2,8 Ustawienia: ISO 200, f/6,3, 1/6 s, 34 mm

A jak zabezpieczyć sprzęt przed wilgocią?

Faktycznie to nagłe zmiany temperatury są groźne. Jeśli z mrozu wchodzimy do nagrzanego schroniska, różnica ta może sięgać pięćdziesięciu stopni. Każdy, kto nosi okulary wie, z czym to się wiąże. Momentalnie na zimnym aparacie skondensuje się para wodna. Na wszystkich wychłodzonych elementach aparatu zbierają się małe kropelki wody. Niestety, to samo dzieje się wewnątrz urządzenia, co stanowi problem dla elektroniki. Dlatego też bardzo ważne jest, aby wchodząc do ciepłego pomieszczenia, aparat szczelnie zamknąć w torbie fotograficznej i pozwolić powietrzu wewnątrz torby ogrzewać się powoli. Część z fotografów owija aparat w foliowe torebki przed wejściem do pomieszczenia. Ten sposób także się sprawdzi. Przed wyjęciem aparatu z torby, powinniśmy odczekać minimum kilkadziesiąt minut.

Niektórzy twierdzą również, że wymiana obiektywów na mrozie jest rzeczą, której nie powinno się robić.

Nie podzielam tego poglądu. Nie jestem w stanie znaleźć rozsądnego uzasadnienia, dlaczego nie wolno zmieniać obiektywów podczas mrozów. Powietrze jest suche, czyste, a matryca będzie zimna bez względu na to, czy obiektyw mamy podpięty do korpusu czy nie. Oczywiście, jeśli zacina śnieg - zachowujemy się tak samo, jak podczas wymiany obiektywu na deszczu albo w kurzawie.


Maciek Lewandowski (wgwk.pl) podczas ewolucji snowboardowych, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 45 mm f1,8 Ustawienia: ISO 200, f/7,1, 1/1000 s, 45 mm
Maciek Lewandowski (wgwk.pl) podczas ewolucji snowboardowych, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. M.Zuiko 45 mm f1,8 Ustawienia: ISO 200, f/7,1, 1/1000 s, 45 mm

Korpus Olympusa jest mały, przyciski też, więc czy obsługa może być wygodna? Czy małe wymiary nie stają się wrogiem?

Istotnie, coś za coś. Z jednej strony, małe gabaryty, mała waga, szansa zabrania dużej ilości sprzętu w teren – z drugiej strony, gęściej upakowane przyciski. Latem na pewno to nie będzie przeszkadzać, natomiast rzeczywiście zimą, podczas siarczystych mrozów, dużo lepiej jest obsługiwać w grubej rękawiczce duże korpusy. To także kwestia przyzwyczajenia, bo problem wykonania czynności manualnych w rękawiczkach pojawia się choćby podczas nurkowania. Im częściej takie rzeczy ćwiczymy, tym łatwiej nam jest "trafić w guzik".

Powinniśmy doładowywać baterie zawsze, gdy mamy na to szansę. Obecne ogniwa pozbawione są efektu pamięci i nawet krótkie ładowanie nie stanowi dla nich problemu

O ile pod wodą rękawiczki nie zdejmiemy, o tyle zimą mamy taką możliwość. Osobiście, jeśli jest faktycznie zimno i stosuję grube łapawice, to zawsze mam pod spodem cienkie rękawiczki do obsługi aparatu. Dobrze, gdy są to rękawiczki pozwalające na korzystanie z dotykowego ekranu. W wielu aparatach może ułatwić to pracę. Reasumując: im grubsze rękawiczki, tym wygodniej pracuje się większym korpusem. Chociaż w moim odczuciu, nie jest to żaden powód, abym na takie aparaty znów się przesiadł.


Wiosenny opad śniegu, Kampinoski Park Narodowy, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M5 z ob. M.Zuiko 45 mm f/1,8, Ustawienia: ISO 200, f/1,8, 1/1250 s, 45 mm
Wiosenny opad śniegu, Kampinoski Park Narodowy, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M5 z ob. M.Zuiko 45 mm f/1,8, Ustawienia: ISO 200, f/1,8, 1/1250 s, 45 mm

Olympus podkreśla rolę uszczelnień w swoich korpusach. Przydała się kiedyś?

Tak, ale niezupełnie w warunkach zimowych. Przydały się w malezyjskiej dżungli, na wybrzeżu Norwegii czy w Lesie Bielańskim w Warszawie. Jednak zawsze, kiedy uszczelnienia ratowały mój aparat, temperatura była powyżej zera. Mróz ma to do siebie, że przy nim powietrzne staje się suche. Ciężko więc o zalanie lub wilgoć. Być może, uszczelnienia mają znaczenie w przypadku kondensacji pary wodnej przy zmianie temperatury z ujemnej na dodatnią. Ciężko mi się jednak na ten temat wypowiedzieć, ponieważ za każdym razem wchodząc do ciepłego pomieszczenia, chowam aparat do torby i czekam aż się ogrzeje.

Zauważyłeś jakieś nowe zalety korzystania z mniejszych bezlusterkowców podczas fotografowania zimą?

Chwalę sobie elektroniczny wizjer, który również w niskiej temperaturze doskonale spełnia swoje zadania. Jeśli fotografowana scena jest trudna albo korzystam z filtrów połówkowych, elektroniczny wizjer daje mi szansę oceny histogramu jeszcze przed naciśnięciem spustu migawki.


Sanktuarium Annapurny – owalny płaskowyż, otoczony pierścieniem siedmio- i ośmiotysięczników. Annapurna Base Camp, Nepal, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. Leica DG Summilux 25 mm f/1,4, Ustawienia: ISO 100, f/3,5, 1/250 s, 25 mm
Sanktuarium Annapurny – owalny płaskowyż, otoczony pierścieniem siedmio- i ośmiotysięczników. Annapurna Base Camp, Nepal, fot. Marcin Dobas
Olympus OM-D E-M1 z ob. Leica DG Summilux 25 mm f/1,4, Ustawienia: ISO 100, f/3,5, 1/250 s, 25 mm

Akademia DCP - Serwis Specjalny

Partnerzy

 

 

 

Digital Camera Polska
Wydanie drukowane 1 rok - 199,00 zł
Wydanie elektroniczne 1 rok - 127,50 zł
Wolisz pojedyncze numery?
Wydanie na tablet:
Tablet
App Store Google Play
Wydawca
AVT-Korporacja Sp. z o.o.

AVT Korporacja
Sp. z o.o.

ul. Leszczynowa 11
03-197 Warszawa

tel.: 22 257 84 99
fax.: 22 257 84 00

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
avt.pl
ulubionykiosk.pl

Polecamy